Stok devir hızı hesaplanarak, e-ticarette stokların yenilenme hızı ve yenilenme sayısı ortaya konabilir. Bu nedenle stok devir hızı, e-ticarette önemli bir parametredir.
Stok Devir Hızı Nedir?
Stok devir hızı, stokta yer alan ürünlerin kaç kez satılarak yenilendiğini gösteren bir parametredir. Bu değer şirketin genel verimliliği hakkında iyi bir fikir verir.
Genel prensip olarak, stok devir hızının sektör ortalaması ile kıyaslandığında ortalamadan yüksek olması istenir. Fakat stok devir hızının yüksek olması, tek başına satışların iyi olduğunu söylemek için yeterli değildir.
Stok devir hızı yüksek ise ürünler için işletmeye yüksek oranda talep geldiği ve depolama maliyetlerinin gereksiz olmadığı anlaşılır. Ayrıca stok devir hızı malların etkin bir satış politikası ile satıldığını ve hızlı bir şekilde yenilendiğini de gösterir.
Stok devir hızı değeri ne işe yarar?
İşletmenin stoklarını hangi hızla yenilediğini gösteren kritik performans göstergesine stok devir hızı denir. Bu oran stokların depoda ne kadar süre kaldığını ve ürünlerin satışa dönüşme hızını ortaya koyar. İşletmeler bu gösterge sayesinde stok maliyetlerini, satış performansını ve nakit akışını daha iyi yönetir. Etkili stok devir hızı yorumlama becerisi, işletmenin karar alma süreçlerinde büyük avantaj sağlar.
İlgili değer aynı zamanda aşırı stok birikimini veya yetersiz stok seviyelerini tespit etmeye yarar. Stokların gereğinden fazla beklemesi maliyeti artırırken, çok hızlı tükenmesi stok yetersizliği ve satış kaybı riskini doğurabilir. Bu nedenle stok devir hızı, sürdürülebilir operasyon yönetimi için en önemli ölçümler arasında yer alır.
Stok Devir Hızı Nasıl Hesaplanır?
Stok devir hızı aşağıdaki formüle göre hesaplanabilir:
Belli bir zaman aralığında satılan malın maliyeti (CGOS)’nin aynı zaman dilimindeki ortalama stok seviyesine (( dönem başı stok + dönem sonu stok) /2) bölünmesi ile bulunur.
Elde edilen rakam sayesinde, gelecek dönemde eldeki stokun ne kadar dönebileceği hesaplanır. Şirketler genellikle stok devir hızını, önceki dönemlerdeki satış verilerini temel alarak hesap ederler.
Stok devir hızı, yani stok dönüşü rakamlarının yükseltilmesi için dikkat edilmesinde yarar bulunan noktalar şunlardır:
- İyi bir pazarlama programı ve kampanyası ile talep arttırılmalıdır.
- Fiyatlandırma stratejisi kontrol edilerek, gerektiğinde yenilenmelidir.
- Sipariş sırasında tedarikçiler ile indirim anlaşması yapılmalıdır.
- Müşteriler tarafından daha çok satın alınan ürünler stoklanmalıdır
- Depoda çok yer tutan ve az satılan ürünler gerekiyorsa tedarikçiye iade edilmeli ya da elden çıkarılması için promosyon düzenlenmelidir.
Stok devir hızı konusunda ayrıntılı bilgiye ve işletmenize özel muhasebe programı çözümlerine Logo İşbaşı sayesinde ulaşabilir, zamandan ve mekandan bağımsız olmanın ayrıcalığını yaşayabilirsiniz.
Stok devir hızı formülü
Stok devir hızını hesaplamak için kullanılan temel stok devir hızı formülü şu şekildedir:
Stok Devir Hızı = Satılan Malın Maliyeti (SMM) / Ortalama Stok
Formül, belli bir dönemde stokların kaç kez yenilendiğini ölçer. Hesaplama yapılırken doğru verilerin kullanılması gerekir, aksi halde stok devir oranı yanlış sonuçlar verebilir. Ortalama stok ise hesaplamanın ikinci önemli bileşenidir ve genellikle dönem başı stok ile dönem sonu stok değerinin ortalaması alınarak bulunur. Bu nedenle “Ortalama stok nasıl bulunur?” sorusu stok hesaplamalarında en çok araştırılan konular arasındadır.
Stok devir hızı hesaplama örneği
Bir stok devir hızı örnek hesaplama üzerinden ilerleyelim:
Bir işletmenin yıllık Satılan Malın Maliyeti (SMM) 1.200.000 TL, ortalama stok miktarı ise 200.000 TL olsun. Formüle göre:
Stok Devir Hızı = 1.200.000 / 200.000 = 6
Sonuç, işletmenin stoklarını yılda 6 kez döndürdüğü anlamına gelir. İlgili hesaplama sayesinde stok politikaları daha net şekilde oluşturulabilir. Eğer değer düşükse stoklar uzun süre depoda bekliyor demektir. Değer çok yüksekse stok yetersizliği riski oluşabilir. Bu nedenle düzenli stok devir hızı hesaplama yapılması işletme yönetimi için şarttır.
Stok devir hızı nasıl yorumlanır?
Stok devir hızının yorumlanması, işletmenin sektörel dinamikleri ve iş modeline göre yapılmalıdır. Genel olarak yüksek bir oran stoku iyi yönettiklerini, düşük oran ise stokların depoda gereğinden fazla beklediğini gösterir. Bu yüzden stok devir hızı yorumlama, sadece sayısal sonuçlara değil, sektörel koşullara da dayanır. Örneğin, hızlı tüketim ürünleri sektöründe çok yüksek değerler normal kabul edilirken, mobilya gibi ağır ve yavaş satılan ürünlerde düşük oranlar olağandır. Bu nedenle sektörlere göre stok devir hızı farklılık gösterir ve her işletme kendi dinamikleri içinde değerlendirme yapmalıdır.
Stok devir hızının yüksek olması ne anlama gelir?
Stok devir hızının yüksek olması ürünlerin hızlı satıldığını ve stokların depoda fazla beklemediğini gösterir. Bu durum işletme açısından olumlu bir göstergedir çünkü stok maliyetleri azalır ve nakit akışı hızlanır. Ayrıca bozulabilir veya moda ürünü satan sektörlerde yüksek hız çok avantajlıdır. Bununla birlikte stokların fazla hızlı tükenmesi, yanlış sipariş planlamasına ve stok yetersizliğine yol açabilir. Bu durum satış kayıplarına neden olabilir. Dolayısıyla yüksek oran olumlu olsa da doğru planlama ile desteklenmelidir.
Stok devir hızının düşük olması neyi gösterir?
Düşük stok devir hızı ürünlerin depoda uzun süre kaldığını ve satış hızının düşük olduğunu gösterir. Bu durum stok maliyetlerinin artmasına, sermayenin stokta kilitlenmesine ve kârlılığın düşmesine neden olabilir. Özellikle bozulabilir ürün satan işletmeler için bu durum büyük risk oluşturur. Düşük oran, fiyatlandırma sorunlarını, talep düşüklüğünü ya da yanlış stok planlamasını işaret edebilir. Stokların doğru analiz edilmesi ve gerekirse kampanya veya fiyat güncellemeleri yapılması gerekir.
Kullanan 10 kişiden 9’unun tavsiye ettiği ön muhasebe programı Logo İşbaşı’nı deneyin, binlerce işletme sahibi gibi siz de internet erişimi olan her yerden ön muhasebenizi takip edin!
14 Gün Ücretsiz Denemek İçin Tıklayın.
Stok devir hızı kaç olmalı?
Stok devir hızının ideal değeri sektöre göre değişir. Hızlı tüketim ürünlerinde çok yüksek değerler normaldir, ancak dayanıklı tüketim ürünlerinde daha düşük değerler kabul edilir. Bu nedenle işletmeler kendi sektör ortalamalarını izleyerek hedef belirlemelidir. Tek bir “doğru” değer yoktur.
Bunun yanında işletmeler envanter gün sayısı hesaplamasını da kullanarak stoklarının kaç günde tükendiğini analiz edebilir. Stok politikaları bu veriler doğrultusunda oluşturulursa hem depolama maliyetleri azalır hem de satış performansı iyileşir.
Stok devir hızı hakkında sıkça sorulan sorular
Stok devri nedir?
Stok devri belirli bir dönemde stokların kaç kez satıldığını ve yeniden alındığını gösteren kavramdır. Bu ölçüm işletmenin stok yönetim performansını anlamasında kritik rol oynar.
Ortalama stok nasıl bulunur?
Ortalama stok dönem başı stok ile dönem sonu stok değerlerinin toplanıp ikiye bölünmesiyle hesaplanır. Bu nedenle “Ortalama stok nasıl bulunur?” sorusunun yanıtı, hesaplamanın en önemli adımlarından birini oluşturur.
İdeal stok devir hızı değeri kaçtır?
İdeal değerin net bir standardı yoktur. Çünkü sektörlere göre stok devir hızı büyük değişiklik gösterir. İşletmeler sektör ortalamalarını ve kendi stok özelliklerini dikkate alarak hedef belirlemelidir.
Logo Yazılım’ın geliştirdiği web tabanlı çalışan ön muhasebe programı Logo İşbaşı ile internet erişimi olan her yerden stok takibinizi ister cepten isterseniz de bilgisayarınızdan gerçekleştirebilirsiniz.
Kullanan 10 kişiden 9’unun tavsiye ettiği e fatura programı olan Logo İşbaşı’nı deneyin, binlerce işletme sahibi gibi siz de Ücretsiz e-dönüşüm danışmanlığımız ile e-faturaya geçin ve internet erişimi olan her yerden e-fatura kesin.
14 Gün Ücretsiz Denemek İçin Tıklayın.
Kira Gelir Vergisi Hesaplama Uygulaması Yayında!