Şirketlerin belirli istisna ve indirimlerden yararlansalar dahi ödemesi gereken minimum vergi tutarına asgari kurumlar vergisi adı verilir. Amaç, kurumlar vergisi matrahını çeşitli indirimlerle sıfıra yaklaştıran mükelleflerin belirli bir taban vergi ödemesini sağlamaktır. Türkiye’de yapılan yasal düzenlemelerle birlikte asgari kurumlar vergisi uygulaması hem yurtiçi şirketleri hem de belirli ölçekteki çok uluslu işletmeleri ilgilendirir.
Asgari Kurumlar Vergisi Nedir?
Asgari kurumlar vergisi, şirketlerin hesaplanan kurum kazancı üzerinden normal kurumlar vergisi oranını uygulamış olsalar bile ödemeleri gereken verginin belirli bir tabanın altına düşmesini engelleyen bir düzenlemedir. Amaç çeşitli istisna, indirim ve teşvik mekanizmaları sonucunda ortaya çıkan çok düşük vergi yükünü sınırlamaktır. Böylece vergi matrahı teknik olarak azalsa bile devlet açısından asgari bir vergi tahsilatı garanti altına alınır.
Uygulama özellikle yatırım indirimi, Ar-Ge indirimi, ihracat teşviki gibi avantajlardan yoğun şekilde yararlanan şirketler açısından önem taşır. Çünkü normal hesaplamaya göre ödenecek kurumlar vergisi düşük çıkabilir. Asgari kurumlar vergisi ise alternatif bir hesaplama yapılarak belirli bir minimum verginin ödenmesini sağlar. Böylece sistem, vergi planlaması ile vergi yükünün aşırı azaltılmasını dengelemeyi amaçlar.
Yurtiçi Asgari Kurumlar Vergisi
Yurtiçi asgari kurumlar vergisi, Türkiye’de tam mükellef kurumların elde ettiği kazançlar üzerinden uygulanır. Şirket, çeşitli istisna ve indirimler sonrası düşük vergi hesaplamış olsa bile belirlenen asgari oran üzerinden vergi ödemekle yükümlü olabilir. Bu uygulama özellikle yatırım teşvikleri ve Ar-Ge indirimleri kullanan firmalar açısından önemlidir.
Küresel Asgari Kurumlar Vergisi
Küresel asgari kurumlar vergisi, OECD öncülüğünde geliştirilen ve çok uluslu şirketlerin faaliyet gösterdikleri ülkelerde en az belirli bir oranda vergi ödemesini hedefleyen sistemdir. Global asgari kurumlar vergisi kapsamında büyük ölçekli çok uluslu işletmeler için %15 taban vergi oranı öngörülmektedir. Bu düzenleme vergi kaçırma ve kâr kaydırma uygulamalarını sınırlamayı amaçlar.
Türkiye’de Asgari Kurumlar Vergisi Oranı
Türkiye’de kurumlar vergisi genel oranı, cari mevzuata göre %25 olarak uygulanır. Ancak bu oran kanuni düzenlemelerle değişebilir ve her yıl bütçe ile yeniden değerlendirilebilir. Bu çerçevede asgari kurumlar vergisi oranı da ilgili mevzuat kapsamında belirlenen minimum tabanı esas alarak hesaplanır ve normal kurumlar vergisi oranından farklı olabilir.
“Asgari kurumlar vergisi oranı değişti mi?” ya da “Asgari kurumlar vergisi oranı arttı mı?” gibi soruların yanıtı doğrudan yasal düzenlemelere ve yürürlük tarihli bütçe kararlarına bağlıdır. Vergi oranlarındaki olası değişiklikler, yürürlük tarihinden itibaren geçerli olur ve eski yıllarla karşılaştırıldığında farklı sonuçlara yol açabilir.
Bu nedenle güncel asgari kurumlar vergisi oranı ve uygulama detayları, Gelir İdaresi Başkanlığıtarafından yayımlanan duyurular, ilgili kanun metinleri ve resmi tebliğler üzerinden takip edilmelidir. Böylece hem normal kurumlar vergisi hem de asgari kurumlar vergisi oranlarına ilişkin en doğru ve güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.
Kullanan 10 kişiden 9’unun tavsiye ettiği ön muhasebe programı Logo İşbaşı’nı deneyin, binlerce işletme sahibi gibi siz de internet erişimi olan her yerden ön muhasebenizi takip edin!
14 Gün Ücretsiz Denemek İçin Tıklayın
Asgari Kurumlar Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Asgari kurumlar vergisi nasıl hesaplanır sorusunun cevabı iki aşamalı bir değerlendirme gerektirir:
- Normal kurumlar vergisi hesaplanır.
- Asgari vergi tutarı ayrıca hesaplanır ve karşılaştırma yapılır.
Eğer hesaplanan normal vergi tutarı, asgari kurumlar vergisi tutarının altında kalıyorsa aradaki fark ödenir.
Formül basitçe şu şekilde özetlenebilir:
Asgari Vergi Tutarı = Belirlenen Matrah x Asgari Oran
Hesaplama yapılırken bazı istisna ve indirimler dikkate alınmayabilir.
On binlerce işletme sahibinin tercih ettiği ön muhasebe programı Logo İşbaşı’nda göndereceğiniz e fatura ve e arşiv fatura için yıllık 1000 kontöre kadar kullanım HEDİYE! Üstelik ücretsiz e-faturaya geçiş danışmanlığı ile yerinizden kalkmadan, 15 dakikadan daha az bir zamanda hızlı ve kolayca e-faturaya geçebilirsiniz. Kullanan 10 kişiden 9’unun tavsiye ettiği Logo İşbaşı’nı 14 gün boyunca ücretsiz deneyebilirsiniz.
Asgari Kurumlar Vergisi Hesaplama Örneği
Asgari kurumlar vergisi örnek ile açıklamak istenirse şu şekilde örneklendirilebilir:
- Şirket ticari kârı: 10.000.000 TL
- İndirim ve istisnalar sonrası vergi matrahı: 2.000.000 TL
- Normal kurumlar vergisi (%25): 500.000 TL
Fakat asgari kurumlar vergisi uygulaması kapsamında belirlenen taban matrah üzerinden hesaplanan vergi 800.000 TL ise, şirket 800.000 TL vergi ödemekle yükümlü olur. Bu durumda 300.000 TL ek vergi oluşur.
Asgari Kurumlar Vergisi Kimleri Kapsıyor?
“Asgari kurumlar vergisi kimleri kapsıyor?” sorusu düzenlemenin kapsamına ve şirketin yapısına göre değerlendirilir. Türkiye’de tam mükellef kurumlar, yani kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketleri bu uygulamanın temel muhataplarıdır. Ayrıca yüksek tutarda istisna ve indirim kullanan işletmelerde, normal hesaplama sonucunda düşük vergi çıkması halinde asgari kurumlar vergisi devreye girebilir. Bunun yanında küresel asgari kurumlar vergisi çerçevesinde belirli ciro eşiğini aşan büyük ölçekli çok uluslu şirketler de kapsama alınabilir.
“Asgari kurumlar vergisi ne zaman uygulanacak?” sorusu ise ilgili kanuni düzenlemenin yürürlük tarihine bağlıdır. Mevzuatta belirtilen başlangıç tarihinden itibaren, ilgili hesap dönemine ait kazançlara uygulanır. Dolayısıyla düzenlemenin hangi yıl yürürlüğe girdiği ve hangi dönem kazançlarını kapsadığı önemlidir. Uygulama esasları ve geçiş hükümleri Resmî Gazete’de yayımlanan kanun ve tebliğlerle belirlenir.
Asgari Kurumlar Vergisi ile Normal Kurumlar Vergisi Arasındaki Farklar
Normal kurumlar vergisi, şirketin ticari kazancından kanunen kabul edilen giderler, geçmiş yıl zararları, istisna ve indirimler düşüldükten sonra oluşan vergi matrahı üzerinden hesaplanır. Bu sistemde mükellef, mevzuatta yer alan tüm indirim ve teşviklerden yararlanabilir ve sonuçta ödenecek vergi önemli ölçüde azalabilir. Asgari kurumlar vergisi ise bu noktada devreye girer ve bazı indirimlerin vergi yükünü aşırı düşürmesini sınırlar. Böylece hesaplanan vergi tutarı belirlenen tabanın altına inerse, aradaki fark tamamlanarak minimum bir ödeme zorunluluğu doğar.
Yurtiçi asgari kurumlar vergisi, Türkiye’de faaliyet gösteren kurumlar için ulusal mevzuat kapsamında uygulanır ve yerel vergi tabanını korumayı amaçlar. Küresel asgari kurumlar vergisi ise özellikle çok uluslu ve yüksek cirolu şirketleri hedef alır. Global asgari kurumlar vergisi sisteminde temel amaç, şirketlerin düşük vergi oranına sahip ülkelere kâr kaydırmasını engellemek ve ülkeler arasındaki vergi oranı farklılıklarını dengelemektir. Bu sayede uluslararası düzeyde daha adil bir vergilendirme yapısı oluşturulması hedeflenir.
Asgari Kurumlar Vergisi Sıkça Sorulan Sorular
Asgari kurumlar vergisi oranı arttı mı?
Oranlar yıllık bütçe düzenlemeleriyle değişebilir. Güncel oran Gelir İdaresi duyurularından takip edilmelidir.
Asgari kurumlar vergisi beyannamesi nasıl verilir?
Asgari kurumlar vergisi beyannamesi, kurumlar vergisi beyannamesi içinde hesaplanır ve elektronik ortamda gönderilir.
Asgari kurumlar vergisi ne zaman uygulanmaya başlandı?
Yasal düzenlemenin yürürlük tarihinden itibaren ilgili hesap dönemlerinde uygulanmaya başlanmıştır.
Asgari kurumlar vergisi geçmiş yıl zararları düşülerek mi hesaplanır?
Asgari kurumlar vergisi geçmiş yıl zararları düşülerek hesaplanmayabilir. Uygulama esasları kanuni düzenlemeye göre belirlenir.
Kullanan 10 kişiden 9’unun tavsiye ettiği e fatura programı olan Logo İşbaşı’nı deneyin, binlerce işletme sahibi gibi siz de Ücretsiz e-dönüşüm danışmanlığımız ile e-faturaya geçin ve internet erişimi olan her yerden e-fatura kesin.
14 Gün Ücretsiz Denemek İçin Tıklayın
Bu yazımızı okuyanların ilgisini çeken diğer yazılarımızı siz de incelemek isterseniz aşağıda bulabilirsiniz;