Stok Nedir?
Stok, işletmenin gelecekte satmak ya da kullanmak amacıyla elinde bulundurduğu mamul, yarı mamul, hammadde varlıklarıdır. Gereksinim duyulması halinde ihtiyacı karşılamak amacıyla depolanan ürün veya fiziki mallar olarak kısaca tanımlayabiliriz.
Stok Yönetimi Nedir?
Bir işletmenin gelir gider takibinde stok yönetiminin önemi oldukça yüksektir. Stok fazlası ürün bulundurmak işletmeleri mali açıdan olumsuz etkileyebileceği gibi stok yetersizliği de müşteri memnuniyeti ve satışları olumsuz yönde etkileyebilir. Bu dengeyi kurmanın yolu iyi bir stok yönetiminden geçmektedir. Stok yönetimi ile üretim talebini karşılarken öte yandan lojistik, saklama, yıpranma maliyetleri düşünülerek işletmenin mali kalemlerinden biri kontrol altına alınmış olur.
Stok Yönetimi Neden Yapılır?
İşletmelerin ürün tedarikinden satış sürecine kadar olan akışı kontrol altında tutmasını sağlayan sürece stok yönetimi adı verilir. Amaç, ihtiyaç duyulan ürünlerin doğru zamanda ve doğru miktarda hazır bulundurulmasıdır. Etkili bir stok yönetimi yapılmadığında fazla stok maliyetleri artar veya stok yetersizliği nedeniyle satış kayıpları yaşanır. Aynı zamanda stok yönetimi, nakit akışının dengelenmesine katkı sağlar. Gereğinden fazla ürün stoklamak sermayeyi bağlarken, yetersiz stok müşteri memnuniyetini olumsuz etkiler. Bu nedenle stok yönetim süreci, operasyonel verimliliğin temel unsurlarından biridir.
Stok Yönetimi Nasıl Yapılır?
Takibe dayalı bir süreç olan stok yönetimi, kâğıt kalem gibi geleneksel yöntemlerle yapılacağı gibi Excel veya stok yönetimi için geliştirilmiş programlar kullanarak yapılabilir. Çok küçük işletmelerde kâğıt ve kalem ile tutulan stok takibi başta işe yarıyor gibi görünse de oldukça verimsiz bir yöntemdir. Bunun nedeni tüm süreçte insan faktörünün odakta olup, kişinin kapasitesine bağlı olmasıdır. Ayrıca bu geleneksel yöntemde hata payı oldukça fazladır.
Gelişen teknolojiyle birlikte ortaya çıkan ve günümüzde en çok tercih edilen ise stok yönetim/takip programlarıdır. Küçük, orta ve büyük işletmelerin ihtiyaçları ölçüsünde özelleştirilebilen stok takip programlarında hata payı oldukça azdır.
14 Gün Ücretsiz Denemek İçin Tıklayın
Stok Yönetiminin Çeşitleri Nelerdir?
Stok yönetiminin türleri işletmenin faaliyet alanına ve operasyonel yapısına göre farklılık gösterir. En yaygın kullanılan stok yönetim modelleri talep tahminine dayalı, siparişe göre ve minimum stok seviyesine odaklanan sistemlerdir. Modeller, ürün stok yönetimi açısından farklı avantajlar sunar. Bazı işletmeler yüksek stokla çalışmayı tercih ederken, bazıları düşük stok ve hızlı tedarik yaklaşımını benimser. Doğru modelin seçilmesi, stok kontrolü ve maliyet yönetimi açısından kritik öneme sahiptir.
e-Ticarette Stok Yönetimi Neden Önemli?
e ticaret stok yönetimi, dijital satış kanallarında müşteri memnuniyetini doğrudan etkileyen bir faktördür. Online satışta stokta olmayan ürünlerin satılması, iptal ve iade oranlarını artırır. Bu durum marka güvenilirliğine zarar verir. Ayrıca e-ticarette stoklar genellikle çok kanallı olarak yönetilir. Pazar yerleri, web sitesi ve fiziksel mağazalar arasında senkronizasyon sağlanmadığında stok hataları oluşur. Bu nedenle düzenli stok kontrolü ve güncel veri takibi büyük önem taşır.
Etkili Bir Stok Yönetimi İçin Nelere Dikkat Edilmelidir?
Etkili bir stok yönetimi için öncelikle doğru veri takibi yapılması gerekir. Satış hızları, dönemsel talep değişimleri ve sezonluk dalgalanmalar düzenli olarak analiz edilmelidir. Bununla birlikte tedarik süreleri, teslimat gecikmeleri ve tedarikçi performansı da yakından izlenmelidir. İlgili veriler bir arada değerlendirildiğinde stok yönetim süreci daha öngörülebilir hale gelir ve ani stok tükenmeleri ya da gereksiz stok birikimleri önlenebilir.
Veri takibinin yanı sıra ürünlerin doğru şekilde sınıflandırılması da kritik öneme sahiptir. Hızlı satılan, orta hızda satılan ve yavaş satılan ürünler ayrı kategorilerde ele alınmalı ve her grup için farklı stok politikaları uygulanmalıdır. Özellikle stok devir hızlarının düzenli olarak takip edilmesi, hangi ürünlerin sermayeyi verimsiz şekilde bağladığını ortaya koyar. Bu yaklaşım ürün stok yönetimi süreçlerinin daha dengeli ve maliyet odaklı ilerlemesini sağlarken, etkin bir stok kontrolü yapısının oluşturulmasına da katkı sunar.
Stok Takip Programı Kullanmanın Avantajları Nelerdir?
- Maliyet muhasebesi yapmak kolaylaşır.
- Ürün ve malzeme kayıpları minimuma indirilir.
- Ürün ve hammadde eksikliği sebebiyle üretim süreci aksamaz. Böylece düzenli ve kesintisiz bir üretim sağlanır.
- Gereksinimler öngörülerek finansal yönetim etkinlik kazanır.
- En şeffaf üretim süreci elde edileceğinden yönetilmesi daha kolay olur.
- Tedarik ve satış süreçleri düzenli hale geldiğinden maliyet de düşer.
Kolay Stok Yönetimi Nasıl Yapılır?
Teknolojik ilerlemeler ile stok yönetimi daha kolay hale gelmiştir. Bu iş için hazırlanan uygulamalar ve programlar zamandan tasarruf etmenizi sağlarken aynı zamanda kullanımı da oldukça kolaydır.
Sizler de Logo İşbaşı ön muhasebe paketi edinerek hem stok takibinizi sağlıklı bir şekilde yapar hem de ön muhasebe işlemlerinizin yükünü azaltırsınız. Üstelik tüm bu işlemleri internet erişimi olan her yerden gerçekleştirebilirsiniz. Satışlarınız otomatik olarak ürün stoğunuzdan düşer ve sürekli güncel olur. Ayrıca stok girişlerinizi de istediğiniz her yerden gerçekleştirebiliriz. Böylece hem stok yönetiminiz kolaylaşır hem de işleriniz aksamaz.
Bulut Tabanlı Stok Takip Programının Avantajları
Bulut tabanlı stok takip programı hiçbir kuruluma gerek kalmadan online olarak veri depolayan ve bunların takibini yapabildiğiniz bir sistemdir. Tüm verileriniz sanal ortamda depolanır ve internet erişiminiz olduğu sürece her yerden bu verilere anında ulaşabilirsiniz.
Logo Yazılım’ın geliştirdiği web tabanlı çalışan ön muhasebe programı Logo İşbaşı ile internet erişimi olan her yerden stok takibinizi ister cepten isterseniz de bilgisayarınızdan gerçekleştirebilirsiniz.
- Bulut tabanlı sistemler masa üstü uygulamalara göre daha güvenilir ve ulaşılabilirdir.
- Teklif, sipariş, fatura gibi işlemleriniz otomatik hale getirilerek zamandan tasarruf sağlarsınız.
- Çalışanlarınızı, ortaklarınızı veya mali müşavirinizi bulut programınıza ekleyebilir, istediğiniz kişilerle senkronize çalışma imkânı bulursunuz.
- Bilgisayarınızın çalınması, kaybolması veya çökmesi gibi karşılaşacağınız olumsuz durumlarda dahi verileriniz kaybolmaz, güvenilirdir.
- Kritik stok seviyesi belirleyerek müşteri memnuniyeti ve üretim sürecinizi sekteye uğratmamış olursunuz.
- Hazırlayabileceğiniz stok raporları ile işinizi daha iyi yönetmenize katkı sağlar.
Etkili Bir Stok Yönetimi İçin Nelere Dikkat Edilmelidir?
Etkili bir stok yönetimi için öncelikle doğru veri takibi yapılması gerekir. Satış hızları, dönemsel talep değişimleri ve sezonluk dalgalanmalar düzenli olarak analiz edilmelidir. Bununla birlikte tedarik süreleri, teslimat gecikmeleri ve tedarikçi performansı da yakından izlenmelidir. İlgili veriler bir arada değerlendirildiğinde stok yönetim süreci daha öngörülebilir hale gelir ve ani stok tükenmeleri ya da gereksiz stok birikimleri önlenebilir.
Veri takibinin yanı sıra ürünlerin doğru şekilde sınıflandırılması da kritik öneme sahiptir. Hızlı satılan, orta hızda satılan ve yavaş satılan ürünler ayrı kategorilerde ele alınmalı ve her grup için farklı stok politikaları uygulanmalıdır. Özellikle stok devir hızlarının düzenli olarak takip edilmesi, hangi ürünlerin sermayeyi verimsiz şekilde bağladığını ortaya koyar. Bu yaklaşım ürün stok yönetimi süreçlerinin daha dengeli ve maliyet odaklı ilerlemesini sağlarken, etkin bir stok kontrolü yapısının oluşturulmasına da katkı sunar.
Minimum ve Maksimum Stok Seviyeleri Nasıl Belirlenir?
Minimum stok seviyesi, bir ürünün satış ve tedarik sürecinde kesinti yaşanmaması için stokta mutlaka bulunması gereken en düşük miktarı ifade eder. Bu seviye belirlenirken yalnızca ortalama satış hızı değil, tedarik süresindeki olası gecikmeler ve talep artışları da dikkate alınmalıdır. Özellikle yoğun satış dönemlerinde veya tedarik zincirinde aksama riski bulunan ürünlerde minimum stok seviyesi daha yüksek tutulmalıdır. Böylece stok tükenmesi riski azaltılır ve satış kayıplarının önüne geçilir.
Maksimum stok seviyesi ise stok maliyetlerini kontrol altında tutmak amacıyla belirlenir. Depolama kapasitesi, ürünün raf ömrü, bozulma riski ve finansal kaynaklar bu aşamada önemli rol oynar. Gereğinden fazla stok, işletmenin nakit akışını olumsuz etkileyebilir ve depolama giderlerini artırabilir. Bu nedenle minimum ve maksimum stok seviyelerinin dengeli şekilde belirlenmesi, etkin bir stok kontrolü yapılmasını sağlayarak stok yönetim sürecini daha öngörülebilir hale getirir.
Stok Yönetiminde FIFO ve LIFO Yaklaşımları
FIFO (First In First Out) yaklaşımı stoğa ilk giren ürünlerin önce satılmasını esas alır. Özellikle son kullanma tarihi olan veya zamanla değer kaybeden ürünlerde FIFO yöntemi yaygın olarak tercih edilir. Bu yöntem stok kayıplarını azaltmaya yardımcı olur. LIFO (Last In First Out) yaklaşımında ise stoğa en son giren ürünler önce satılır. Daha çok maliyet hesaplamalarında kullanılan yöntem belirli sektörlerde avantaj sağlayabilir. Hangi yaklaşımın kullanılacağı, işletmenin stok yönetim modelleri ve maliyet yapısına göre belirlenmelidir.
Stok yönetimi yalnızca ürün takibi değil, aynı zamanda kârlılık ve müşteri memnuniyeti yönetimidir. Doğru stok yönetim süreci ve uygun stok yönetiminin türleri ile işletmeler operasyonel riskleri azaltabilir. Özellikle e-ticaret yapan firmalar için sistemli stok kontrolü, sürdürülebilir büyümenin temel unsurlarından biridir.
Kullanan 10 kişiden 9’unun tavsiye ettiği e fatura programı olan Logo İşbaşı’nı deneyin, binlerce işletme sahibi gibi siz de Ücretsiz e-dönüşüm danışmanlığımız ile e-faturaya geçin ve internet erişimi olan her yerden e-fatura kesin.
14 Gün Ücretsiz Denemek İçin Tıklayın
Bu yazımızı okuyanların ilgisini çeken diğer yazılarımızı siz de incelemek isterseniz aşağıda bulabilirsiniz;